KAMU İDARELERİNDE İLERİ TARİHLİ ÇEKLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE KAMU ÖDEMELERİNDE KULLANILMASI
Dr. Erkan Karaarslan
ÖZET
Kamu idarelerine verilen ileri tarihli çeklerin kabulü, muhasebeleştirilmesi ve kamu borçlarının ödenmesinde kullanılması, kamu mali yönetiminde özellikli bir uygulama alanını oluşturmaktadır.
İleri tarihli çeklerin kamu idarelerince kabul edilmesine ilişkin mevzuat sınırlamaları bulunmakta, Sayıştay denetimlerinde de bu çeklerin alınması ve üçüncü kişilere ciro edilerek ödemelerde kullanılması eleştiri konusu yapılmaktadır. Bununla birlikte ileri tarihli çeklerin fiilen kamu idaresine teslim edilmiş olması halinde, bu ekonomik değerin muhasebe sisteminde nasıl izleneceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu çalışmanın temel savı, muhasebenin mali işlemlerin hukuka uygunluğunu belirleyen değil, gerçekleşen ekonomik olayların kayıt altına alınmasını sağlayan bir sistem olduğudur. Bir işlemin muhasebeleştirilmesi o işleme hukuki geçerlilik kazandırmaz. Aynı şekilde hukuka aykırı olduğu ileri sürülen bir işlemin muhasebe dışında bırakılması da doğru değildir.
Çalışmamda, ileri tarihli çeklerin ekonomik bakımdan senet niteliğinde değerlendirilmesi gerektiği, teslim tarihinde kamu alacağını kapatmaması ve bütçe gelirine dönüştürülmemesi gerektiği savunulacaktır.
Bu amaçla ileri tarihli çeklerin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında, karşılıklarının ise 333-Emanetler Hesabında izlenmesi önerilmektedir. Çekin tahsil edilmesi veya hukuken geçerli bir mahsup işleminin gerçekleşmesi halinde asıl kamu alacağının ve ilgili hesapların kapatılması, bütçe gelirinin ise bu aşamada muhasebeleştirilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Ayrıca bu çeklerin kamu idaresinin borçlarının ödenmesinde kullanılması durumunda yapılacak muhasebe kayıtları ile kredi kartı tahsilatlarının farklı ekonomik niteliği incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler: İleri tarihli çek, vadeli çek, kamu muhasebesi, 127-Diğer Faaliyet Alacakları, 333-Emanetler, 320-Bütçe Emanetleri, bütçe gelirleri, kredi kartı, özün önceliği.
1. GİRİŞ
Kamu mali yönetiminde gerçekleştirilen mali işlemlerin hukuka uygunluğu ile bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi birbirinden farklı konulardır.
Bir kamu idaresinin mevzuata aykırı biçimde gelir tahsil etmesi, ödeme yapması, borçlanması veya ekonomik değer edinmesi mümkündür. Bu işlemlerin hukuka aykırı olması, gerçekleşen ekonomik olayların muhasebe kayıtları dışında bırakılmasını gerektirmez.
Aksine tahakkuk esaslı devlet muhasebesinin temel işlevlerinden biri, kamu idaresinin bütün ekonomik varlıklarını, yükümlülüklerini ve mali işlemlerini gerçek durumlarına uygun olarak kayıt altına almaktır.
İleri tarihli çekler bu ayrımın önem kazandığı işlemlerden biridir.
Kamu idarelerinin ileri tarihli çek kabulüne ilişkin mevzuat sınırlamaları bulunmaktadır. Bununla birlikte bir kişinin kamu idaresine ileri tarihli çek teslim etmesi halinde, bu çekin ekonomik bir değer oluşturduğu da açıktır.
Bu durumda muhasebe açısından cevaplanması gereken soru, çekin alınmasının hukuka uygun olup olmadığı değil, fiilen alınan çekin hangi hesaplarda ve nasıl izleneceğidir.
Bu çalışmada ileri tarihli çeklerin ekonomik niteliği esas alınarak, kamu muhasebesinde kullanılabilecek kayıt yöntemi ortaya konulmaktadır.
2. MUHASEBE HUKUKİ İŞLEMİN SEBEBİ DEĞİL, SONUCUDUR
2.1. Muhasebenin Fonksiyonu
Muhasebe, mali nitelikteki olayları tespit eden, ölçen, sınıflandıran, kaydeden ve raporlayan bir bilgi sistemidir.
Kamu muhasebesi bakımından bu fonksiyon daha geniş bir anlam taşımaktadır. Çünkü kamu muhasebesi yalnızca gelir ve giderleri değil, kamu idaresinin varlıklarını, alacaklarını, borçlarını ve yükümlülüklerini de izlemek zorundadır.
Bu nedenle muhasebenin konusu, yalnızca hukuka uygun işlemler değildir.
Hukuka aykırı bir ödeme yapılmışsa ödemenin muhasebeleştirilmesi, hukuka aykırı olarak edinilmiş bir değer bulunuyorsa bu değerin kayıt altına alınması gerekir.
Aksi yaklaşım, kamu idaresinin gerçek mali durumunun muhasebe kayıtlarından izlenememesine neden olur.
2.2. Muhasebe Kaydı İşlemi Hukuka Uygun Hale Getirmez
Bu çalışmanın temel önermesi şudur:
Muhasebe sonuçtur. Yapılan işlemin hukukiliğini değil, işlemin ekonomik niteliğine uygun olarak nasıl kaydedileceğini inceler.
Bir işlemin muhasebeleştirilmiş olması, o işlemin mevzuata uygun gerçekleştirildiği anlamına gelmez.
• Yetkisiz yapılan bir işlemi yetkili hale getirmez.
• Mevzuata aykırı bir tahsilatı hukuka uygun hale dönüştürmez.
• Kamu zararını ortadan kaldırmaz.
• Usulsüz bir ödemeyi meşrulaştırmaz.
• İlgililerin idari, mali veya hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bunun karşılığında, muhasebe kayıtlarının yapılmaması da fiilen gerçekleşmiş ekonomik olayı ortadan kaldırmaz.
Nitekim Mahallî İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin muhasebeleştirme düzeninde gerçekleşen işlemlerin, hesapların işleyiş bölümlerinde açıkça sayılıp sayılmadığına bakılmaksızın ilgili hesapların niteliğine uygun biçimde kaydedilmesi esası benimsenmiştir.
Dolayısıyla muhasebe sisteminin öncelikli görevi, gerçekleşen ekonomik olayın eksiksiz ve gerçeğe uygun biçimde izlenmesini sağlamaktır.
3. İLERİ TARİHLİ ÇEKİN ALINMAMASI VE KAMU ALACAĞININ KORUNMASI
3.1. Kamu Gelirlerinin Tahsili İlkesi
Kamu idareleri, kendilerine ait alacakların zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesini sağlamakla yükümlüdür.
Alacakların tahsil edilmesi için hukuken öngörülen yöntemlerin uygulanması gerekir.
Bununla birlikte bir kamu borçlusunun, borcuna karşılık ileri tarihli çek teslim etmek istemesi durumunda, bu değerin hiçbir şekilde kayıt altına alınmaması kamu alacağının korunması bakımından risk oluşturabilir.
Çünkü ileri tarihli çek, tahsil edilmiş para olmamakla birlikte, belirli bir tutarın ileride tahsil edilmesini sağlayabilecek bir kıymetli evraktır.
Çekin idareye fiilen teslim edildiği halde hiçbir kayıt yapılmadan tutulması veya belgesiz biçimde iade edilmesi, kamu idaresinin sahip olduğu veya elde edebileceği ekonomik değerlerin izlenmesini güçleştirebilir.
3.2. Ekonomik Değerin Korunması Gerekliliği
Kanaatimizce kamu idaresinin, kendisine sunulan her türlü ekonomik değerin hukuki niteliğini belirleyerek teslim, muhafaza, kabul veya iade işlemlerini belgelendirmesi gerekir.
Buradaki kabul kavramı, söz konusu değerin kamu alacağına karşılık kesin ödeme olarak kabul edilmesi anlamına gelmemektedir.
İleri tarihli çekin teslim alınması, kamu alacağını kapatmamalı ve borçluya kesin tahsilat yapılmış gibi işlem tesis edilmesine neden olmamalıdır.
Bununla birlikte çekin idareye fiilen teslim edilmiş olması halinde, bu ekonomik olayın muhasebe disiplinine alınması gerektiği savunulmaktadır.
Kamu idaresine teslim edilmiş ekonomik bir değerin sırf kabulüne ilişkin hukuki sorun bulunduğu gerekçesiyle kayıt dışı bırakılması, tahakkuk esaslı devlet muhasebesinin kapsamlılık ve hesap verebilirlik anlayışıyla bağdaşmaz.
4. İLERİ TARİHLİ ÇEKİN SENET NİTELİĞİ
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bakımından çek, bir ödeme aracıdır.
Ancak ileri tarihli çekler, üzerlerinde yazılı tarihten önce bankaya ödeme amacıyla ibraz edilememeleri nedeniyle ekonomik bakımdan vadeli alacak niteliği taşımaktadır.
5941 sayılı Çek Kanunu’nun geçici 3’üncü maddesi uyarınca 31 Aralık 2028 tarihine kadar çekin üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce ödeme amacıyla ibrazı geçersizdir.
18 Mart 1995 tarihli ve 22231 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde de ileri tarihli çeklerin özün önceliği ilkesi gereğince alacak veya borç senedi niteliğinde değerlendirildiği açıklanmaktadır.
Bu düzenleme, ileri tarihli çeklerin muhasebeleştirilmesinde ekonomik niteliğin esas alınması gerektiğini göstermektedir.
Ticari muhasebede ileri tarihli çeklerin 121-Alacak Senetleri Hesabında izlenmesi yaklaşımı da aynı gerekçeye dayanmaktadır.
Kamu muhasebesinde ise alacağın ekonomik niteliğine uygun hesapların kullanılması gerekmektedir.
5. 6183 SAYILI KANUN’DA ÇEKLE ÖDEME
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 41–44’üncü maddeleri, kamu alacaklarının çekle ödenmesine ilişkin özel hükümler içermektedir.
Kanunun 41’inci maddesinde çizgili çekle ödeme, özel ödeme şekilleri arasında yer almaktadır.
42’nci maddede kamu alacağına karşılık düzenlenen çeklerin ilgili vergi dairesi adına ve emre yazılı olmadığı kaydıyla düzenlenmesi öngörülmektedir.
43’üncü maddede çeklerin teslim tarihinde veya bundan en çok bir gün önce düzenlenmiş olması gerektiği belirtilmektedir.
44’üncü maddede ise Kanunun 41’inci maddesine uygun biçimde yapılan çekle ödemelerde ödeme tarihinin belirlenmesine ilişkin özel hüküm bulunmaktadır.
Bu düzenlemeler, kamu alacaklarının çekle tahsilinde belirli koşulların uygulanmasını zorunlu kılmaktadır.
Ancak söz konusu hükümler, idareye fiilen teslim edilmiş ve tahsilat koşullarını taşımayan bir çekin muhasebe kayıtlarında hiç gösterilmemesi gerektiği anlamına gelmemektedir.
Kanaatimizce burada hukuki kabul koşulları ile ekonomik varlığın muhasebeleştirilmesi birbirinden ayrılmalıdır.
6. İLERİ TARİHLİ ÇEKLERİN 127 VE 333 HESAPLARINDA MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
6.1. Önerilen Muhasebe Yaklaşımı
İleri tarihli çekin alındığı tarihte asıl kamu alacağının kapatılmaması gerekir.
Çünkü bu tarihte henüz nakden tahsilat gerçekleştirilmemiştir.
Buna karşılık idarenin eline, belirli bir tutarın ileride tahsil edilmesini sağlayabilecek bir kıymetli evrak geçmiştir.
Kanaatimizce bu ekonomik değerin ayrı olarak izlenebilmesi amacıyla 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı ile 333-Emanetler Hesabı birlikte kullanılmalıdır.
127 hesabı, teslim edilen ileri tarihli çekin temsil ettiği ekonomik değeri izlemek amacıyla; 333 hesabı ise bu değerin asıl kamu alacağıyla kesin olarak ilişkilendirilmesine kadar geçici karşı hesap olarak kullanılacaktır.
Bu yöntem, çalışmamızda savunulan özgün muhasebe yaklaşımıdır.
6.2. Örnek Uygulama
Bir belediyenin 500.000 TL tutarında tahakkuk etmiş alacağı bulunduğunu ve borçlunun bu alacak karşılığında bir ay sonrası tarih (vade tarihi içinde) taşıyan çek teslim ettiğini varsayalım.
Alacağın ilk tahakkuku:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
120 Gelirlerden Alacaklar |
500.000 |
|
|
600 Gelirler |
|
500.000 |
İleri tarihli çekin teslim alınarak muhasebe disiplinine kaydedilmesi:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
127 Diğer Faaliyet Alacakları |
500.000 |
|
|
333 Emanetler |
|
500.000 |
Bu kayıtla asıl kamu alacağı olan 120 hesabı açık kalmaktadır. İleri tarihli çekin ekonomik değeri 127 hesabında, buna ilişkin geçici karşılık ise 333 hesabında izlenmektedir.
Burada 333 hesabında gösterilen tutarın, klasik anlamda üçüncü kişiye karşı doğmuş bir emanet borcundan farklı olduğu açıktır. Bu nedenle önerilen kullanım, hesabın mevcut düzenlenme amacının ekonomik içerik temelinde geniş yorumlanmasına dayanmaktadır.
7. ÇEKİN TAHSİL EDİLMESİ VE KAMU ALACAĞININ KAPATILMASI
İleri tarihli çekin üzerinde yazılı tarih geldiğinde bankaya ibraz edilmesi ve tahsil edilmesi mümkündür. Ancak yalnızca tarihin gelmesi, tahsilatın gerçekleştiği anlamına gelmez.
Çek bankada tahsil edildiğinde aşağıdaki kayıt yapılacaktır:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
102 Banka |
500.000 |
|
|
127 Diğer Faaliyet Alacakları |
|
500.000 |
Böylece ileri tarihli çekin temsil ettiği değer nakde dönüşmüş, 127 hesabı kapatılmıştır.
Asıl alacağın kapatılması:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
333 Emanetler |
500.000 |
|
|
120 Gelirlerden Alacaklar |
|
500.000 |
Bütçe gelirinin kaydedilmesi:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
805 Gelir Yansıtma |
500.000 |
|
|
800 Bütçe Gelirleri |
|
500.000 |
Bu yöntemde ileri tarihli çekin teslim edildiği gün asıl kamu alacağı kapatılmamaktadır.
Kamu alacağı, çekin bankaca tahsil edildiği tarihte kapatılmakta ve aynı tarihte bütçe geliri kaydedilmektedir.
Bu sonuç, usulüne uygun çekle ödemelerin tarihine ilişkin 6183 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesindeki özel hükümden ayrıdır. Savunulan yöntem, mevzuattaki kabul koşullarını taşımayan ileri tarihli çekin fiilen teslim alınması halinde uygulanacak muhasebe modeline ilişkindir.
8. İLERİ TARİHLİ ÇEKLERİN KAMU BORÇLARININ ÖDENMESİNDE KULLANILMASI
Kamu idaresinin elinde bulunan ileri tarihli çekin üçüncü kişiye devredilmesi, bu çalışmada muhasebe açısından ayrıca değerlendirilmektedir.
Çekin ciro edilmesinin veya başka bir yöntemle devredilmesinin hukuka uygunluğu, muhasebe kaydından bağımsızdır. Ancak böyle bir işlem fiilen gerçekleştirilmişse, muhasebe sistemi bunun sonucunu kaydetmek zorundadır.
8.1. 320-Bütçe Emanetleri Hesabındaki Borcun Kapatılması
Bir belediyenin yükleniciye 500.000 TL tutarında, daha önce bütçeleştirilmiş ve 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen borcu bulunduğunu varsayalım.
Belediyenin 127 hesabında kayıtlı 500.000 TL tutarındaki ileri tarihli çeki yükleniciye devrettiğini ve bu devrin ilgili hukuki ilişki bakımından borcu sona erdirdiğini kabul edelim.
Bu durumda önerdiğimiz muhasebe kaydı şöyledir:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
320 Bütçe Emanetleri |
500.000 |
|
|
127 Diğer Faaliyet Alacakları |
|
500.000 |
Bu kayıtla belediyenin yükleniciye olan borcu ile devredilen çekin kayıtlı değeri karşılıklı olarak azaltılmaktadır.
8.2. Asıl Alacağın Kapatılması
Devredilen çek nedeniyle kamu idaresinin kendi alacağının da hukuken sona erdiği ve işlemin geçerli bir mahsup niteliği kazandığı durumda:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
333 Emanetler |
500.000 |
|
|
120 Gelirlerden Alacaklar |
|
500.000 |
kaydı yapılacaktır. İşlemin bütçe geliri olarak kaydedilmesini gerektiren şartların da gerçekleştiği kabul edildiğinde:
|
Hesap |
Borç (TL) |
Alacak (TL) |
|
805 Gelir Yansıtma |
500.000 |
|
|
800 Bütçe Gelirleri |
|
500.000 |
kayıtları yapılacaktır. Burada belirleyici olan, çekin yalnızca üçüncü kişiye teslim edilmesi değil, kamu idaresinin ilgili alacak hakkının hukuken sona ermesidir.
9. SAYIŞTAY DENETİMLERİNDE İLERİ TARİHLİ ÇEKLER
Sayıştay denetimlerinde kamu idarelerinin ileri tarihli çek kabul etmesi ve alınan çekleri üçüncü kişilere ciro ederek borçlarının ödenmesinde kullanması eleştiri konusu yapılmıştır.
Nitekim Kuşadası Belediyesinin 2022 yılı düzenlilik denetiminde, alınan çeklerin mevzuata uygun şekilde kabul edilmemesi, 101 hesabında izlenmemesi ve yüklenicilere ciro edilmesi tespit edilmiştir.
Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 2024 yılı denetiminde de ileri tarihli çeklerin kabulü ve ciro yoluyla ödemelerde kullanılması eleştirilmiştir.
Bu bulgular, ilgili işlemlerin kamu mali yönetimi mevzuatı bakımından hukuki sorunlar taşıdığını göstermektedir.
Bu çalışmanın amacı eleştirilen işlemleri hukuka uygun göstermek değil, böyle işlemler fiilen gerçekleştiğinde bunların muhasebe sisteminde gerçeğe uygun nasıl gösterileceğine ilişkin bir görüş ortaya koymaktır.
10. KREDİ KARTI TAHSİLATLARIYLA KARŞILAŞTIRMA
İleri tarihli çeklerin muhasebeleştirilmesinde kredi kartı tahsilatları önemli bir karşılaştırma alanıdır.
Kredi kartıyla yapılan tahsilatlar, kamu idaresinin banka veya ödeme kuruluşundan alacaklı hale geldiği işlemlerdir.
Mahallî İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bu işlemler için 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı kullanılmaktadır.
109 hesabı, 10-Hazır Değerler hesap grubundadır.
Kredi kartıyla gerçekleştirilen usulüne uygun tahsilatta bütçe geliri işlem tarihinde muhasebeleştirilmektedir.
Banka tarafından tutarın sonradan aktarılması, gerçekleşmiş tahsilatın bütçe geliri olarak ikinci kez kaydedilmesini gerektirmemektedir.
İleri tarihli çekte ise ekonomik durum farklıdır.
Çekin üzerinde yazılı tarih gelmeden bankada tahsilatı mümkün değildir. Ayrıca tahsil edilememe riski de devam etmektedir.
Bu nedenle ileri tarihli çekin hazır değerler grubunda değil, alacak niteliğine uygun hesaplarda izlenmesi gerektiği savunulmaktadır.
Ticari muhasebede kredi kartı alacaklarının sınıflandırılması da bu karşılaştırma bakımından önemlidir.
Kanaatimizce banka tarafından kabul edilmiş, kısa sürede nakde dönüşen ve nakit benzeri özellik taşıyan kredi kartı alacaklarının 10-Hazır Değerler grubunda izlenmesi, ekonomik özün doğru gösterilmesi bakımından daha isabetlidir.
İleri tarihli çekler ise bu nitelikte değildir.
11. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
İleri tarihli çeklerin kamu muhasebesinde değerlendirilmesinde hukuki işlemin geçerliliği ile gerçekleşen ekonomik olayın muhasebeleştirilmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Muhasebe, yapılan işlemlerin hukuka uygunluğunu belirleyen bir sistem değildir.
Muhasebe, gerçekleşen mali olayların ekonomik sonuçlarını ilgili hesaplarda izleyen ve raporlayan bir bilgi sistemidir.
Bu nedenle hukuka aykırı biçimde gerçekleştirilmiş mali işlemlerin de muhasebe kayıtlarına alınması gerekir.
Kamu idaresine ileri tarihli çek teslim edilmesi halinde bu çekin kesin tahsilat olarak kabul edilmemesi, asıl kamu alacağının kapatılmaması ve bütçe geliri kaydı yapılmaması gerektiği savunulmaktadır.
Buna karşılık teslim edilen çekin de ekonomik bir değer olması nedeniyle kayıt dışı bırakılması doğru değildir.
Kanaatimizce bu durumda ileri tarihli çekin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında, karşılığının ise 333-Emanetler Hesabında izlenmesi, kamu alacağının tahsilat gerçekleşinceye kadar açık tutulmasını sağlayan uygun bir muhasebe yaklaşımıdır.
Çekin bankada tahsil edilmesi halinde 127 hesabı 102-Banka Hesabıyla ilişkilendirilmeli, 333 hesabı üzerinden asıl kamu alacağı kapatılmalı ve bütçe geliri kaydı gerçekleştirilmelidir.
İleri tarihli çekin kamu idaresinin kendi borcunun ödenmesinde kullanıldığı durumlarda ise işlemin hukuki sonuçları ortaya çıktıktan sonra 320, 127, 333 ve ilgili faaliyet alacağı hesapları kullanılmalıdır.
Burada savunulan 127/333 yaklaşımı, mevcut mevzuatta açıkça düzenlenmiş özel bir ileri tarihli çek yöntemi değildir. Bununla birlikte ekonomik olayın bütün unsurlarıyla kayıt altına alınması, kamu alacağının korunması ve henüz gerçekleşmemiş tahsilatın bütçe gelirine dönüştürülmemesi bakımından gerekçelendirilmiş bir muhasebe görüşüdür.
Sonuç olarak kamu muhasebesinde asıl olan, işlemin hukuki niteliğine ilişkin tartışmalardan bağımsız biçimde, gerçekleşen ekonomik olayın gerçeğe uygun kaydedilmesi ve kamu idaresinin varlık, alacak, borç ve yükümlülüklerinin eksiksiz izlenmesidir.
Muhasebe işlemi hukuka uygun hale getirmez. Ancak ekonomik olayın kaydedilmemesi de hukuka uygun bir mali yönetim anlayışı oluşturmaz.
DİPNOTLAR
[1] Olağan çek kabulü, 101-Alınan Çekler Hesabının işleyişi, çeklerin bankaya tahsile gönderilmesi ve karşılıksız çek işlemleri hakkında ayrıntılı bilgi için bkz. Erkan Karaarslan, Alınan Çekler Hesabına İlişkin Tüm İşlemler, https://erkankaraarslan.net/makaleleri/alinan-cekler-hesabina-iliskin-tum-islemler. Ayrıca bkz. Erkan Karaarslan, Mahallî İdarelerin Özellikli Bütçe–Muhasebe–Ödenek–Raporlama İşlemleri, Mali Hizmetler Derneği Yayınları, Ankara, 2009.
KAYNAKÇA
1. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, m. 40–44.
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, çek hükümleri.
3. 5941 sayılı Çek Kanunu, geçici m. 3.
4. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
5. Mahallî İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, özellikle 101, 109, 120, 127, 320 ve 333 hesaplarına ilişkin hükümler.
6. 4 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, 18 Mart 1995.
7. Gelir İdaresi Başkanlığı, Tahsilat İç Genelgesi, Seri No: 2012/2.
8. Sayıştay Başkanlığı, Aydın Kuşadası Belediyesi 2022 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu.
9. Sayıştay Başkanlığı, Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü 2024 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu.
10. Karaarslan, Erkan, Mahallî İdarelerin Özellikli Bütçe–Muhasebe–Ödenek–Raporlama İşlemleri, Mali Hizmetler Derneği Yayınları, Ankara, 2009.
11. Karaarslan, Erkan, Alınan Çekler Hesabına İlişkin Tüm İşlemler, erkankaraarslan.net.